پروژه ترسیب کربن خراسان جنوبی تجربه ای موفق در بیابان زدایی

خبرگزاری مهر - گروه استانها: اولین پروژه ترسیب کربن کشور از اوایل سال 82 با همکاری برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و تسهیلات زیست محیطی جهانی (GEF) در خراسان جنوبی آغاز شد و امروز تجربه ای موفق در راستای اولویتهای دولت برای احیاء منابع تخریب شده به شمار می رود.

به گزارش خبرنگار مهر در بیرجند، امروز در حالی وارد قرن سوم میلادی می شویم که به رغم وجود رشد چشمگیر شهرنشینی و تداوم سیر مهاجرت روستاییان به شهر، هنوز هم بخش عمده ای از جمعیت جهان در مناطق روستایی ساکن هستند.

این عامل سبب شده موضوع جوامع روستایی و نوع نگرش توسعه ای به این جوامع، اصلی ترین دغدغه اندیشمندان علم توسعه باشد و در این میان موضوعاتی همانند عدالت اجتماعی، بهداشت، سطح رفاه و دسترسی آسان به خدمات و… از جمله اصول زیر بنایی در حوزه توسعه روستایی مطرح باشند.

از سویی دیگر در مناطق روستایی به دلیل حاکمیت شرایط اکولوژیکی و زیست محیطی بر نوع و شیوه امرار معاش، می توان از منابع طبیعی به عنوان اصلی ترین حلقه در زنجیره توسعه این جوامع یاد کرد.

این در حالی است که بیش از نیمی از مساحت کشور ما را به دلیل شرایط خاص اقلیمی مناطق خشک و نیمه خشک در بر گرفته است و این امر رابطه بین اکو سیستم و جوامع ساکن در آن را بسیار حساس کرده به نحوی که ایجاد کمترین تغییرات طبیعی یا انسانی مثبت و منفی در چنین مناطقی بازخوردهایی به مراتب شدیدتر در تمامی ارکان امرار معاش جوامع محلی خواهد داشت.

مشاهدات و تجربیات نشان داده است که حفاظت از منابع طبیعی و جلوگیری از تخریب آن، همبستگی مثبتی با تامین مناسب معاش روستاییان به عنوان اصلی ترین و ابتدایی ترین بهره برداران این عرصه دارد.

مدیر اجرایی پروژه بین المللی ترسیب کربن در تشریح این پروژه به خبرنگار مهر گفت: در راستای اجرای این پروژه، گروه های توسعه روستا و صندوقهای اعتباری خرد به عنوان راهکارهایی جهت کاهش فشار بر منابع طبیعی در روستاهای تحت پوشش این طرح ایجاد شده است.

غلامحسین خراشادی زاده با بیان اینکه تاکنون 26 گروه توسعه روستایی و صندوق اعتباری خرد در 14 روستای هدف تشکیل شده است افزود: منطقه اجرای پروژه وسعتی معادل 144 هزار هکتار و 31 روستا با جمعیت سه هزار و 290 نفر را در بر دارد که با هدف توسعه مدل احیای مشارکتی مراتع و افزایش میزان ظرفیت جذب دی اکسید کربن در مراتع تخریب یافته و همزمان کاهش محرومیت جوامع محلی منطقه در حال اجراست.

وی میزان اعتبارات این پروژه را 7/1 میلیون دلار عنوان کرد و بیان داشت: 50 درصد این اعتبارات توسط سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری ایران و 50 درصد دیگر نیز با مشارکت برنامه عمران ملل متحد تامین می شود.

خراشادی کاشت 18 هزار هکتار گونه مرتعی و غیر مرتعی با مشارکت و همکاری مردم و مدیریت پروژه، ارائه مدل ترسیب کربن گونه های مرتعی، افزایش 10 درصدی شاخص های توسعه انسانی مردم محلی منطقه حسین آباد و بهره گیری از راهکارهای مشارکتی پروژه در سایر مناطق با شرایط مشابه را از اهداف قابل انتظار پروژه برشمرد.

مدیر اجرایی پروژه ترسیب کربن تصریح کرد: مشارکت جوامع و توانمندسازی زنان محلی، احیاء مراتع، کارگروهی و مشارکت، ایجاد فرصت های شغلی جایگزین دامداری و معرفی فناوری های نو از مزیتهای اجرای مهم این پروژه است.

خراشادی زاده تشکیل گروه های توسعه روستایی، برگزاری دوره های آموزشی، آموزش ترویج، احداث خزانه و نهالکاری، راه اندازی صندوق های اعتباری خرد و فعالیت های درآمدزا، اعطای وام به طرح های اشتغال زای جایگزین دامداری و کشاورزی، توسعه جوامع و استفاده از انرژی های جایگزین، جمع آوری اطلاعات پایه و حفاظت آب و خاک را از جمله فعالیت های این پروژه در منطقه دانست.

وی ارتباط تنگاتنگ کارشناسان با روستاییان و شناخت نیازها و فرصتهای واقعی روستاها، فقر زدایی در کنار بیابان زدایی، بهبود روش مدیریتی در پروژه، مستند سازی نقاط قوت، فرهنگ سازی حفظ منابع طبیعی در بین دانش آموزان و به تبع آن مردم منطقه، ایجاد شغل های جایگزین و تاثیر آن در تحقق عملی تعادل دام و مرتع، حفاظت از مراتع با ترویج و استفاده از انرژی های نو و احیا مراتع با مشارکت مردم را از جمله تجربیات به دست آمده در اولین تجربه این پروژه عنوان کرد.

مدیر اجرایی پروژه بین المللی ترسیب کربن در خصوص مشکلات این پروژه نیز عنوان کرد: کمبود اعتبارات با توجه به حجم پروژه، همخوان نبودن زمان بندی پروژه با اهداف آن و حاکم بودن خشکسالی هشت ساله بر منطقه از مهمترین مشکلات پیش روی این پروژه است.

خراشادی زاده با بیان اینکه شاخص توسعه انسامی مردم محلی منطقه حسین آباد غیناب با اجرای این پروژه بیش از یک درصد افزایش پیدا کرده است، اظهار امیدواری کرد: با تخصیص اعتبارات بیشتر، افزایش روند بارندگی همچنین افزایش زمان اجرای پروژه به 10 تا 15 سال، این مشکلات برطرف شود.

مدیر اجرایی پروژه بین المللی ترسیب کربن تاکید کرد: اجرای این پروژه گامی اساسی در راستای اهداف ملی و جهانی در راستای بیابان زدایی و توسعه جوامع محلی و مدیریت منابع برای پایداری جوامع روستایی است.

وی خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه این پروژه برای اولین بار در جهان و به عنوان پایلوت در خراسان جنوبی اجرا می شود، نتایج و ارزیابی های حاصله در پایان اجرای این طرح توسط دانشگاه بیرجند اعلام می شود.

منبع : خبرگزاری مهر